Dàn ý cảm nhận diễn biến tâm trạng nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân

Lập dàn ý cảm nhận diễn biến tâm trạng nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân

Dàn ý chi tiết 1

Mở bài

– Giới thiệu về nhà văn Tô Hoài và tác phẩm Vợ chồng A Phủ.

– Giới thiệu về nhân vật Mị và tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân.

Thân bài

* Trước đêm tình mùa xuân

– Mị bị đày đoạ và áp chế nên sống như một người vô hồn, hoàn toàn mất đi ý thức.

– Mị sống lầm lũi qua ngày nhưng không có nghĩa là mất hẳn đi sức sống. Sức sống vẫn tiềm tàng trong con người Mị và chỉ cần có cơ hội là nó sẽ bùng cháy lên mạnh mẽ.

* Trong đêm tình mùa xuân

– Bối cảnh bên ngoài tác động lên tâm trạng của Mị. Mùa xuân nhiều màu sắc và rộn rã âm thanh khiến Mị muốn ra ngoài.

– Mị uống rượu đến say khướt. Trong cơn say Mị nhớ lại những ngày còn được tự do.

– Thế giới được đánh thức trong lòng Mị đối lập với cuộc sống thực tại.

– Mị có ý định giải thoát mình, giải thoát khỏi cuộc sống như ngục tù.

– Mị không thực hiện được ý định vì đã bị A Sử bắt lại.

– A Sử trói thân xác Mị nhưng tâm trí của Mị vẫn lạc ra ngoài kia.

=> Mị dù không tự giải thoát được thân xác nhưng Mị đã giải thoát được tâm tưởng của mình.

Kết luận

– Nêu cảm nhận của em về tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân

Dàn ý 2

Mở bài

Giới thiệu tác phẩm và nhân vật Mị

Thân bài

* Phân tích hoàn cảnh của mị

+ Bị gán nợ làm dâu cho nhà thống lý

+ Sống tủi nhục như đang ở chốn ngục tù

* Phân tích diễn biến tâm trạng đêm tình mùa xuân của Mị

+ Tâm hồn Mị "tha thiết bổi hổi" khi nghe tiếng sáo từ đầu núi "vọng lại". Mị đã ngồi "nhẩm thầm" bài hát của người đang thổi sáo. Đây là một chi tiết hay, giàu ý nghĩa:

• Mị đã tìm thấy sự đồng điệu với chính tiếng sáo ấy nên mới khẽ khàng nhẩm theo, để tâm hồn mình cuốn theo tiếng sáo lấp ló ngoài đầu núi.

• Mị nhẩm thầm (không phải là “hát thầm”), tức là khẽ khàng nhắc lại theo sự hồi tưởng, thậm chí không liền mạch, lúc nhớ lúc quên lời bài hát của người đang thổi. Có lẽ trước đây Mị cũng đã từng thổi sáo hoặc hát bài này rồi. Giờ nghe tiếng sáo ngoài đầu núi vọng lại lúc ẩn lúc hiện, trong Mị đã thức dậy điều gì đó quen thuộc, lâu nay bị lãng quên.

+ Mị lén lấy hũ rượu "uống ực từng bát".

Cách Mị uống ực từng bát rượu khiến người đọc cảm nhận dường như không phải Mị đang uống rượu mà là uống từng bát cay đắng, uất hận vào lòng. Những cay đắng, uất hận đó chất chồng và cứ bị dồn đẩy, nghẹn ắng trong lòng Mị.

+ Men rượu đã làm Mị hồi tưởng về ngày trước. Tiếng sáo gọi bạn tình "văng vẳng" trong tai Mị. Bao nhiêu kỉ niệm đẹp thời con gái đã sống dậy trong lòng Mị đồng hiện cùng những suy nghĩ trong hiện tại (Mị lịm mặt ngồi đấy nhìn mọi người nhảy đồng, người hát; Tai Mị văng vẳng tiếng sáo gọi bạn đầu làng.; Mùa xuân này, Mị uống rượu bên bếp và thổi sáo.), cả trong quá khứ (lòng Mị thì đang sống về ngày trước; Ngày trước, Mị thổi sáo giỏi.; Có biết bao nhiêu người mê, ngày đêm đã thổi sáo đi theo Mị.).

Quá khứ đan xen với hiện tại, làm nên một dòng tâm tư đứt nối, chập chờn không liền mạch, rất phù hợp để diễn tả sự thức tỉnh của ý thức trong Mị. Nhớ về quá khứ đẹp đẽ thời con gái, dù hồi ức tươi đẹp có nhập nhòa, đứt đoạn bởi hiện tại đớn đớn, nhưng điều đó cho thấy tâm hồn Mị đang cựa quậy, đòi thức dậy sau một giấc ngủ vùi.

+ Mị "từ từ bước vào buồng" với tâm trạng "phơi phới trở lại, trong lòng đột nhiên vui sướng như những đêm Tết ngày trước".

Mị đã thức tỉnh và tự ý thức là mình "trẻ lắm", mình "vẫn còn trẻ" và khao khát đi chơi như bao người phụ nữ đã có chồng khác.

+ Khát vọng sống như ngọn lửa bùng cháy bao nhiêu thì Mị lại phẫn uất bấy nhiêu. Phẫn uất và đau khổ cho thân phận và số phận trớ trêu đầy bi kịch. Bao nhiêu người có chồng cũng đi chơi ngày Tết huống chi A Sử và Mị lại "không có lòng với nhau mà vẫn phải ở với nhau". Không thể cam chịu mãi kiếp nô lệ, kiếp làm dâu gạt nợ nên Mị đã muốn ăn lá ngón cho chết ngay.

>>> Ý thức về cái chết lại xuất hiện, nhưng lần này nó có ý nghĩa khác. Suy nghĩ muốn chết của Mị trong hiện tại bộc lộ một ý thức sâu sắc về sự sống. Mị đã phân biệt được sống và tồn tại để thấy sự tồn tại của mình thật vô nghĩa.

+ Uất ức, nước mắt Mị ứa ra khi tiếng sáo gọi bạn tình "vẫn lửng lơ bay ngoài đường". Tâm hồn Mị diễn biến rất phức tạp trong quá trình thức tỉnh, nổi loạn. Mị đang sống trong nghịch lí giữa thân phận con dâu gạt nợ và niềm vui phơi phới muốn đi chơi Tết.

+ Mị vào buồng nhưng lần này không phải để nhìn qua "cái lỗ vuông" để nghĩ đến cái chết mà Mị đã hành động một cách mạnh mẽ, ngang nhiên trước mặt A Sử khi hắn xuất hiện bất ngờ trong buồng : Mị cũng chuẩn bị đi chơi Tết như bao người con gái khác. Cô đã xắn thêm miếng mỡ bỏ vào đĩa đèn cho sáng rồi quấn tóc lại, với tay lấy cái váy hoa và rút thêm cái áo.

Chi tiết Mị xắn mỡ bỏ thêm vào đĩa đèn trước hết thể hiện nhận thức của Mị về bóng tối và ánh sáng, dường như Mị đang thắp lên ánh sáng cho chính cuộc sống của mình.

Chi tiết Mị quấn tóc, với lấy cái váy hoa cho không chỉ là hành động bản năng của mỗi người con gái (thích làm đẹp) mà còn thể hiện khát vọng tình yêu, khát vọng hạnh phúc của người phụ nữ.

Hàng loạt hành động nổi loạn của Mị diễn ra liên tiếp khi tiếng sáo đang "rập rờn" trong đầu Mị. Tiếng sáo gọi bạn tình như đem đến cho Mị sức mạnh mới, khơi gợi lòng khát khao tự do, khát khao yêu đương và hạnh phúc.

+ Sự trỗi dậy mạnh mẽ của Mị đã phải trả giá hết sức nặng nề. Chỉ sau một câu hỏi: "Mày muốn đi chơi à?" thì A Sử đã trói tay Mị vào cột nhà bằng một thúng sợi đay. Hai tay Mị bị trói bằng dây thắt lưng, tóc Mị bị quấn lên cột, Mị "không cúi, không nghiêng đầu được nữa".

Trong bóng tối, Mị "đứng im lặng". Hơi rượu vẫn còn "nồng nàn" như nâng đỡ tâm hồn Mị. Quên nỗi đau khổ và đau đớn hiện tại, Mị vẫn thả hồn theo tiếng sáo và "vùng bước đi". Nhưng cuối cùng cô vẫn phải trở lại với thực tại khắc nghiệt, đau đớn, khổ nhục khi "tay chân đầu không cựa được. 

* Nhận xét về giá trị nhân đạo của truyện

- Thông qua việc miêu tả diễn biến tâm trạng nhân vật trong đêm tình mùa xuân, Tô Hoài đã thể hiện rõ tấm lòng nhân đạo của mình:

+ Thấu hiểu, đồng cảm với cuộc đời, số phận đầy bi kịch của Mị, của những người lao động nghèo miền núi phía Bắc;

+ Tố cáo tội ác của các thế lực cường quyền, thần quyền - các thế lực đã chà đạp, bóp nghẹt quyền sống của người lao động nghèo miền núi;

Dàn ý 3

Mở bài

Giới thiệu về tác phẩm: Vợ chồng A Phủ là một trong hai tác phẩm phản ánh hiện thực đen tối của xã hội phong kiến miền núi Tây Bắc và thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc khi đồng cảm, bênh vực những con người bất hạnh

Thân bài

– Mị là cô gái xinh đẹp nhưng có số phận bất hạnh khi bị buộc trở thành người con dâu gạt nợ nhà thống lí.

– Mị từng có ý định ăn lá ngón để tự tử nhưng vì thương cha nên Mị đã chấp nhận cuộc sống mất tự do, đọa đầy cả về thể xác và tinh thần trong gia đình thống lí.

– Tại nhà thống lí, Mị phải làm việc quần quật ngày đêm và bị chà đạp cả về thể xác và tinh thần, lâu dần Mị đã dần quen trong cái khổ “Sống lâu trong cái khổ Mị quen rồi”.

–  Trong đêm tình mùa xuân, khi nghe tiếng sáo gọi bạn tình, Mị bỗng sống lại với những tháng ngày của tuổi trẻ và khát khao tình yêu cháy bỏng.

– Mị chợt nhận ra mình vẫn còn trẻ, cảm nhận được những khát vọng thành thực nhất “Mị vẫn còn trẻ. Mị muốn đi chơi”.

– Mị uống rượu, uống như để quên đi hiện thực tàn nhẫn và muốn đắm mình trong những cảm xúc của tuổi ter nhưng càng uống Mị càng tỉnh.

– sau đêm tình mùa xuân, Mị tiếp tục trở lại với cuộc sống của “con trâu con ngựa” sống lầm lũi như con rùa nuôi trong xó cửa nhưng đây chính là chi tiết quan trọng trong tác phẩm

– Là cơ  sở cho sự sống trỗi dậy mạnh mẽ nhất trong đêm giải cứu A Phủ và giải cứu cho chính mình.

Kết luận

  • Nhân vật Mị điển hình cho sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ bên trong con người, nó có thể vượt qua mọi bạo tàn của cường quyền, tăm tối nhất của hoàn cảnh.

Dàn ý 4

Mở bài

- Giới thiệu về tác giả Tô Hoài (tiểu sử, các tác phẩm chính, phong cách nghệ thuật…)

- Giới thiệu về truyện “Vợ chồng A Phủ” (hoàn cảnh ra đời, khái quát giá trị nội dung và giá trị nghệ thuật)

Thân bài

 * Cảnh ngộ của nhân vật Mị:

- Mị là con dâu gạt nợ của nhà Thống lí: cha mẹ nghèo, không trả được nợ (món nợ từ ngày cưới, lớn dần lên vì nặng lãi), Mị làm dâu gạt nợ cho cha mẹ.

- Mị chỉ biết làm những công việc mà quanh năm ngày tháng làm đi làm lại, làm không ngưng nghỉ: Con trâu con ngựa nó còn có lúc đứng gãi chân nhai cỏ chứ đàn bà nhà này thì làm không nghỉ tay.

- Mị sống trong một căn phòng chỉ có một ô vuông bằng bàn tay để nhìn ra ngoài cũng không thể biết được trời nắng hay mưa chỉ thấy mờ mờ, trăng trắng.

* Sự trỗi dậy của lòng ham sống và khát vọng hạnh phúc ở Mị:

Những yếu tố tác động đến sự hồi sinh của Mị:

- Cảnh sắc của Hồng Ngài trong những ngày xuân: "Những chiếc váy hoa đã đem phơi trên mỏm đá, xòe như bướm sặc sỡ, hoa thuốc phiện vừa nở trắng lại đổi ra màu đỏ au, đỏ thậm rồi sang màu tím man mác", "Đám trẻ đợi tết chơi quay cười ầm trên sân chơi trước nhà."

- Rượu là chất xúc tác trực tiếp để tâm hồn yêu đời, khát sống của Mị trỗi dậy. "Mị đã lấy hũ rượu uống ừng ực từng bát một". Mị vừa như uống cho hả giận vừa như uổng hận, nuốt hận. Hơi men đã dìu tâm hồn Mị theo tiếng sáo.

- Trong đoạn diễn tả tâm trạng hồi sinh của Mị, tiếng sáo có một vai trò đặc biệt quan trọng: "Mị nghe tiếng sáo vọng lại, thiết tha, bồi hồi. Mị ngồi nhẩm thầm bài hát của người đang hỏi". "Ngày trước Mị thổi sáo giỏi... Mị uốn chiếc lá trên môi, thổi lá cũng hay như thổi sáo", "Tai Mị vang tiếng gọi bạn đầu làng", "mà tiếng sáo gọi bạn yêu vẫn lửng lơ bay ngoài đường", "Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi", "trong đầu Mị rập rờn tiếng sáo"...

* Diễn biến tâm trạng Mị trong đêm tình mùa xuân:

- Dấu hiệu đầu tiên của việc sống lại đó là Mị nhớ lại quá khứ, nhớ về hạnh phúc ngắn ngủi trong cuộc đời tuổi trẻ của mình và niềm ham sống trở lại: "Mị còn phơi phới trở lại, lòng đột nhiên vui sướng như những đêm đến ngày trước". "Mị còn trẻ lắm. Mị vẫn còn trẻ lắm. Mị muốn đi chơi". Mị đã ý thức được tình cảnh đau xót của mình: "Nếu có nắm lá ngón trong tay Mị sẽ ăn cho chết"...

- Từ những sôi sục trong tâm tư đã dẫn Mị tới hành động "lấy ống mỡ xắn một miếng bỏ thêm vào đĩa dầu". Mị muốn thắp lên ánh sáng cho căn phòng bấy lâu chỉ là bóng tối. Mị muốn thắp lên ánh sáng cho cuộc đời tăm tối của mình.

- Hành động này đẩy tới hành động tiếp: Mị "quấn tóc lại, với tay lấy cái váy hoa vắt ở phía trong vách".

- Mị đang chuẩn bị sắm sửa để đi chơi nhưng rồi bị A Sử cấm, hắn nhẫn tâm trói đứng Mị vào cột nhà, Mị vẫn đang ru mình trong đêm xuân. Tiếng ngựa ngoài kia làm cho Mị tỉn giấc, nàng đã trở lại với hiện tại đau khổ cả về thể xác lẫn tinh thần.

Kết bài

- Khái quát lại vấn đề

- Nêu cảm nhận của bản thân về Mị

Xem nhiều