Dàn ý cảm nhận vẻ đẹp hình tượng sông Hương trong Ai đã đặt tên dòng sông

Dàn ý cảm nhận vẻ đẹp hình tượng sông Hương trong Ai đã đặt tên dòng sông của Hoàng Phủ Ngọc Tường

Dàn ý 1

Mở bài

- Hoàng Phủ Ngọc Tường là nhà văn chuyên về bút kí, có văn phong giàu chất trí tuệ và tài hoa.

- Ai đã đặt tên cho dòng sông? Là tác phẩm xuất sắc thể hiện tình yêu của tác giả dành cho xứ Huế và cũng là cho đất nước. Hình tượng sông Hương được khác họa với nhiều vẻ đẹp khác nhau.

2. Giải thích

- Vẻ đẹp nổi bật là vẻ đẹp hiện trên bề nổi, gây ấn tượng vượt trội, dễ nhận thấy bằng trực cảm. ý kiến thứ nhất coi cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, tình tứ là vẻ đẹp nổi bật của sông Hương.

- Vẻ đẹp bề sâu là vẻ đẹp ẩn chìm, đòi hỏi phải có tri thức sâu rộng và chiêm nghiệm công phu mới khám phá được. Ý kiến thứ hai coi những trầm tích văn hóa, lịch sử là vẻ đẹp bề sâu của sông Hương.

3. Cảm nhận về hình tượng sông Hương

Có thể cảm nhận về các vẻ đẹp khác nhau của hình tượng sông Hương, nhưng cần bám sát các ý kiến dưới đây là những ý kiến tham khảo:

- Vẻ đẹp của cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, tình tứ: những cảnh trí, sắc màu của sông nước, núi đồi, bãi biển, cây cỏ,… giàu chất thơ, đầy gợi cảm; những dáng nét của khúc uốn, đường cong, điệu chả, nhịp trôi,… gọi nhiều liên tưởng về mĩ nhân, về tình tự lứa đôi đầy quyến rũ và say đắm.

- Vẻ đẹp của những trầm tích văn hóa, lịch sử: sông Hương là “người mẹ phù sa của một vùng văn hóa xứ sở”. là bao đời nay vẫn được tô điểm bởi vô vàn công trình thi ca, âm nhạc, hội họa, kiến trúc, điêu khắc; sông Hương gắn với biết bao võ công oanh liệt qua các thời đại lịch sử.

- Nghệ thuật: phối hợp kể và tả; biện pháp ẩn dụ, nhân hóa, so sánh; ngôn ngữ giàu chất trữ tình, chất triết luận.

Kết bài

Đưa ra nhận định khác của riêng mình về vẻ đẹp hình tượng của sông Hương: cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, tình tứ là vẻ đẹp nổi bật; những trầm tích văn hóa, lịch sử là vẻ đẹp bề sâu.

Dàn ý 2

Mở bài

-Giới thiệu tác giả: Hoàng Phủ Ngọc Tường là tác giả có sở trường về bút kí, tùy bút và là một trong những cây bút kí tiêu biểu của văn học Việt Nam hiện đại. Trong ông là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa trữ tình và chính luận, với vốn kiến thức uyên bác.

-Giới thiệu tác phẩm: Tập bút kí “Ai đã đặt tên cho dòng sông?” là tác phẩm tiêu biểu cho phong cách kí của Hoàng Phủ Ngọc Tường.

-Trích dẫn 2 nhạn định: Có ý kiến cho rằng: Vẻ đẹp nổi bật của sông Hương là cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, tình tứ. Ý kiến khác thì nhấn mạnh: Vẻ đẹp bề sâu của sông Hương là những trầm tích văn hóa, lịch sử.

II: Thân bài:

1; Giới thiệu các kiến thức liên quan:

- Xuất xứ, thể loại: Được viết năm 1981, khi tác giả ngồi đọc truyện Kiều giữa mùa thu, trước mắt là sông Hương trong khu vườn cổ….

- Nhan đề: Suy tư trăn trở của tác giả về cội nguồn của tên gọi sông Hương, và sự khát khao lí giải, kiếm tìm nguồn cảm hứng sang tác…

2: Giải thích 2 trích dẫn

a: Vẻ đẹp nổi bật của sông Hương là cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, tình tứ:

- Cảnh sắc: Phong cảnh, khung cảnh của sông Hương

- Vẻ đẹp của sông Hương thơ mộng trữ tình, dịu dàng, đằm thắm, đắm say long người

b: Vẻ đẹp bề sâu của sông Hương là những trầm tích văn hóa, lịch sử.

- Vẻ đẹp của sông Hương ẩn sâu vào bên trong, được tạo nên bởi nét văn hóa, thời gian lịch sử, vẻ đẹp tĩnh lặng chứa đựng trong đó là nét đẹp của văn hóa, sử thi, chặng đường lịch sử của đất nước.

B: Phân tích cụ thể:

1: Vẻ đẹp nổi bật của sông Hương là cảnh sắc thiên nhiên thơ mộng, tình tứ:

a: Về góc độ địa lý:

+ Tái hiện vẻ đẹp từ nhiều không gian góc độ địa lý khác nhau “Trong những dòng sông đẹp của các nước…thành phố duy nhất”

+ Cái nhìn thiên tính nữ “khi thì phóng khoáng… đa tình, nữ tính”

+ Rừng già Trường Sơn “Giữa long Trường Sơn… cuộc đời mình” , “Một bả trường ca của rừng già” , rầm rộ…đáy vực bí ẩn” “dịu dang…đỗ quyên rừng” , “cô gái Di-gan…”, “rừng già đã hun đúc…trong sang”

+ Ra khỏi rừng già: “Sông hương nhanh chóng…văn hóa xứ sở”

+ Sự tương phản kỳ lạ của sông Hương khi ở giữa rừng già TS và sau khi ra khỏi rừng: “Nếu chỉ mải mê…chân núi Kim Phụng”

b: Ngoại vi thành phố:

+ Liên tưởng tài tình: ”Giữa cánh đồng hoa Châu Hóa…mơ màng”

+ Địa hình địa thế sông Hương: ”Nhưng ngay từ đầu…thật mềm” , “Từ ngã ba Tuần…xuôi dần về Huế”

+ Màu sắc biến ảo của Hương giang: “Vượt qua lòng vực…xanh thẫm” , “mảng phản quang…chiều tím” , “trước khi về đến Huế…lăng tẩm đồ sộ” ,

+ Vẻ đẹp tĩnh lặng: “Đps là vẻ đẹp trầm mặc…bát ngát tiếng gà”

c: Sông Hương khi về đến Huế:

+ Sông Hương người tình dịu dàng, say đắm trong tình yêu: “vui tươi hẳn lên…đông bắc” , “uốn 1 cánh cung…của tình yêu”

-> Cô gái dịu dàng, quyến rũ, nữ tính

+ Sông hương điệu slow tình cảm dành riêng cho xứ Huế: “Những chi lưu…mặt hồ yên tĩnh” , “vẫn lập lòe…nhìn thấy được” , “chợt thấy quý…ngang qua thành phố” , “đây là điệu slow…một nỗi lòng”

d: Sông Hương khì rời xa thành phố Huế:

+Quyến luyến, bịn rịn: “đột ngột đổi lòng…tình yêu”

=> Khắc họa vẻ đẹp sông Hương trong dáng vẻ cô gái xinh đẹp yêu kiều

2: Vẻ đẹp bề sâu của sông Hương là những trầm tích văn hóa, lịch sử.

a: Sông hương ở góc độ lịch sử

+ Gắn liền với lịch sử của Huế, lịch sử dân tộc: “dòng sông viễn châu…trung đại”

+ Sự quyện hòa giữa chất hung ca và bản tình ca, chất hung tráng và trữ tình: “Sông Hương đã sống…của nó” , “Sông Hương là vậy…một người con gái dịu dàng của đất nước”

---- Cô gái kiên trung với Tổ quốc “tự hiến đời mình để làm một chiến công”

b: Sông Hương của văn hóa, thi ca, âm nhạc

-Dòng sông thơ ca: Cảm hứng sang tác của các tác giả “Dòng sông kbg lặp lại mình… nghệ sĩ”

-Dòng sông của âm nhạc: +Nơi sinh thành nền âm nhạc cổ điển Huế:’Toàn bộ nền âm nhạc… dòng sông này”

+Âm nhạc Huế gắn liền với không gian sông nước Hương giang

-Dòng sông của văn hóa: Gắn liền với không gian huyền thoại;”Vì yêu quý cong sông…thơm tho mãi mãi”

C: Bàn luận đánh giá

-Hai nhận định song song tồn tài, bổ sung cộng hưởng cho nhau. Vẻ đẹp trữ tình là bề nổi, nét đẹp văn hóa ẩn sâu trong lòng sông

-GTND: + Bài kí ngợi ca dòng sông Hương và rộng hơn là vùng đất cố đô Huế đẹp thơ mộng hữu tình, ca ngợi lịch sử vẻ vang của Huế, ca ngợi văn hóa và tâm hồn người Huế.

+ Tác giả coi sông Hương là biểu tượng cho tất cả những gì là vẻ đẹp của cảnh và người đất đế đô này.

+ Bài kí chứng tỏ sự gắn bó máu thịt, tình yêu thiết tha với Huế và một vốn hiểu biết sâu sắc về nền văn hóa đất cố đô của tác giả HPNT

Dàn ý 3

Mở bài

– Giới thiệu tác giả: Hoàng Phủ Ngọc Tường quê Triệu Phong – Quảng Trị, nhưng học ở Huế – từng tốt nghiệp Đại học ở Huế.

– Là nhà văn chuyên viết bút kí thể hiện sự kết hợp giữa trí tuệ và trữ tình, một vốn kiến thức uyên thâm. Lối hàng văn hướng nội súc tích, mê đắm, tài hoa.

– Ai đã đặt tên cho dòng sông? Viết theo thể kí và là tên của tập kí xuất bản (1986).

– Đoạn trích SGK – trích phần thứ nhất – ca ngợi vẻ đẹp sông Hương – Huế.

Thân bài

1. Vẻ đẹp sông Hương qua cảnh sắc thiên nhiên:

– Vẻ đẹp sông Hương khi chảy ở thượng nguồn: huyền bí, dữ dội, hoang sơ như cô gái Di – gan.

– Vẻ đẹp sông Hương khi chảy ở đồng bằng: đổi dòng liên tục, trầm mặc, cổ kính, chuẩn bị hành trình tìm gặp người tình.

– Vẻ đẹp sông Hương khi chảy trong thành phố Huế: êm đềm, lững lờ, yên ả, lưu luyền, bịn rịn khi chia tay thành phố Huế.

2. Sông Hương với những vẻ đẹp về văn hóa

– Đây là dòng sông âm nhạc là nơi sinh thành ra toàn bộ nền âm nhạc cổ điển ở Huế. Là cảm hứng để Nguyễn Du viết lên khúc đàn của nàng Kiều.

– Đây là dòng sông thi ca – một dòng sông thi ca không lặp lại mình

+ Là vẻ đẹp mơ màng “Dòng sông trắng – là cây xanh” trong thơ Tản Đàn

+ Vẻ đẹp hùng tráng “như kiếm dựng trời xanh” Cao Bá Quát

+ Nỗi quan hoài vạn cổ trong thơ Bà Huyện Thanh Quan

+ Sức mạnh phục sinh tâm hồn trong thơ Tố Hữu. Sông Hương luôn là đề tài gợi cảm hứng mới mẻ, bất tận cho các thi nhân.

– Đây là dòng sông gắn liền với vẻ đẹp tâm hồn, những phong tục của người dân xứ Huế

+ Màu sương khói trên sông Hương giống như màu áo điều lục, một sắc áo cưới của cô dâu trẻ trong sương giáng.

+ Vẻ đẹp trầm mặc, sâu lắng của dòng sông Hương như một nét riêng trong vẻ đẹp tâm hồn của người xứ Huế: dịu dàng và trầm tư.

3.Dòng sông Hương với lịch sử hào hùng của mảnh đất cố đô

– Là một dòng sông anh hùng.

+ Từ xa xưa

+ Thời chống Pháp

+ Thời chống Mĩ

– Sông Hương cùng thành phố Huế chịu nhiều đau thương mất mát

+ Sông Hương như một người con gái anh hùng – hiến đời mình làm một chiến công.

+ Sông Hương như một bản sử thi – trữ tình; một bản hùng ca dịu dàng tươi mát

4. Nhan đề và câu kết bằng một câu hỏi “Ai đã đặt tên cho dòng sông?”

– Ca ngợi vẻ đẹp dòng sông, gợi biểu cảm, trạng thái ngỡ ngàng trước vẻ đẹp sông Hương.

5. Nghệ thuật

– Phong cách viết kí: phóng túng, tài hoa thể hiện am hiểu kiến thức văn hóa, địa lý, lịch sử.

– Giàu chất trữ tình lãng mạn.

Kết bài

– Thể hiện bản tình ca ca ngợi vẻ đẹp sông Hương, ca ngợi vẻ đẹp Huế, thể hiện tình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào về cảnh sắc thiên nhiên của đất nước.

– Hoàng Phủ Ngọc Tường xứng đáng là thi sĩ của thiên nhiên, một cuốn từ điển sống về Huế, một cây bút giàu lòng yêu nước và tinh thần dân tộc.

 

Xem nhiều