Dàn ý Hoài Thanh nhận xét: Thơ Bác đầy trăng. Em hãy chứng minh ý kiến đó qua những bài thơ của Bác lớp 8 hay nhất

Dàn ý Hoài Thanh nhận xét: Thơ Bác đầy trăng. Em hãy chứng minh ý kiến đó qua những bài thơ của Bác lớp 8 hay nhất

Dàn ý số 1

I. Mở bài

- Giới thiệu tác giả: Hồ Chí Minh

+ Là vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc

+ Là người cha già kính yêu của dân tộc Việt Nam, đất nước Việt Nam

+ Là nhà thơ tiêu biểu của nền văn học nước nhà.

+ Phong cách sáng tác: phong phú, đa dạng.

- Giới thiệu khái quát vấn đề cần nghị luận: Thơ Bác đầy trăng

II. Thân bài

1. Giải thích luận đề "Thơ Bác đầy trăng"

- Thể hiện nội dung, hình ảnh quen thuộc đặc trưng trong thơ Bác: ánh trăng

+ Trăng không chỉ là người tâm tình, tri âm, tri kỉ của Người

+ Mà trăng còn phản ánh tâm tư, nỗi băn khoăn đang thường trực trong trái tim rộng lớn, mênh mông ấy.

2. Chứng minh

- Ngắm trăng

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,

Đối thủ lượng tiêu nại nhược hà?

+ Câu thơ đầu tả thực cảnh lao tù khắc nghiệt: không rượu cũng không hoa  Trong tù làm gì có rượu và hoa là những thứ vốn để tạo thi hứng cho tâm hồn thi sĩ? Xưa nay, uống rượu ngắm trăng, uống rượu thưởng hoa là chuyện thường tình. Trong những đêm trăng đẹp, thi nhân thường đem rượu ra uống để thưởng hoa , thưởng trọng. Có đầy đủ rượu và hoa thì cuộc vui mới thật thú vị, mĩ mãn . Nói chung , người ta chỉ ngắm trăng khi thảnh thơi, tâm hồn thư thái.

Nhân hưởng song tiến khán minh nguyệt

Nguyệt tòng song khích khán thi gia

+ Vầng trăng đã vượt qua song sắt để ngắm nhà thơ ( khán thi gia ) trong tù . Vậy là cả người và trăng đều chủ động tìm đến nhau .

- Rằm tháng Giêng

+ Hai câu thơ đầu tả cảnh sông nước trong mùa xuân. Sông xuân, nước cũng xuân đến bao la bát ngát. Trời xuân lung linh dưới ánh trăng tạo nên một không gian khoáng đạt, nên thơ.

+ Hai câu sau hiện lên khung cảnh làm việc của Hồ Chí Minh. => Khi bàn xong công việc, vị lãnh tụ vĩ đại mới có thời gian để ngắm ánh trăng đêm.

3. Bình luận

- Hình ảnh trong thơ Bác hiện lên với những gì đẹp nhất, giản dị nhất.

- Tuy trăng luôn xuất hiện trong thơ Bác nhưng không tỏ vẻ nhàm chán mà luôn có sự sáng tạo, điểm mới lạ trong mỗi lần xuất hiện.

- Trăng chính là một trong những hình ảnh làm nên cái hay, cái đẹp trong thơ Bác.

4. Liên hệ

III. Kết bài: Khẳng định lại giá trị của vấn đề

 

Dàn ý số 2

DÀN Ý

I. Mở bài: Đặt vấn đề

– Bác có nhiều thơ trữ tình và trắng là hình ảnh rất đặc sắc.

– Nhà văn Hoài Thanh nhận định “Thơ Bác đầy trăng”.

II. Thân bài: Giải quyết vấn đề

-  Chứng minh: Trăng trong “Nhật kí trong từ”, bài Ngắm trăng:

“Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ”.

– Trong chiến khu của bác có bài Rằm tháng giêng

“Rằm xuân lông lộng trăng soi

Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân

Giữa dòng bàn bạc việc quân

Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền”.

- Hay bài:

“Tiếng suối trong như tiếng hát xa

Trăng lồng cổ thụ, bóng lồng hoa

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà”.

- Ánh trăng đêm rằm, khi Người thương nhớ các cháu thiếu niên, nhi đồng:

“Trung thu trăng sáng như gương

Bác Hồ ngắm cảnh nhớ thương nhi đồng”

– Bác là thi sĩ yêu trăng, yêu quê hương đất nước và con người.

– Trăng trong thơ Bác thật đặc biệt, thật đẹp, tạo nên một nét lãng mạn, một bản sắc riêng trong thơ Bác.

III. Kết bài: Kết thúc vấn đề

– Tâm hồn ta thêm giàu có, trong sáng khi đọc trăng trong thơ Bác. Ta càng thấy yêu thiên nhiên, yêu quê hương đất nước.

 

Dàn ý số 3

I. Mở bài: Giới thiệu vấn đề nghị luận

- Trăng vốn là người bạn tâm tình, là nguồn cảm hứng dạt dào, bất tận của thi sĩ muôn đời. Trong thơ đông tây kim cổ đã có biết bao bài thơ hay viết về trăng, để lại ấn tượng không phai trong trái tim người đọc. Một trong những tác giả viết nhiều về trăng là Hồ Chí Minh. Suốt cuộc đời cách mạng gian truân và vẻ vang của Bác, Bác luôn coi trăng là tri âm, tri kỉ. Và nhà nghiên cứu, phê bình văn học Hoài Thanh từng nhận xét: “Thơ Bác đầy trăng”. Quả thật không sai.

II. Thân bài: 

Bước 1: Giải thích câu nói của Hoài Thanh và khái quát vấn đề nghị luận

- Dường như hầu hết mọi nhà thơ đều có thơ về trăng . Hình tượng trăng đi vào thơ ca đã trở thành quen thuộc, trở thành cái Đẹp, cái cao thượng trong tâm hồn.

- Qua nghiên cứu thơ của Bác, chúng ta tìm thấy có ít nhất mười ba bài thơ (không kể Thư Trung thu gửi các cháu thiếu nhi) có trăng xuất hiện.

- Đó là những bài thơ trong tập Nhật ký trong tù như: Ngắm trăng, Trung thu, Giải đi sớm, Đêm lạnh, Đêm thu, Cảm tưởng đọc "Thiên gia thi" và những bài thơ làm trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp như: Chơi trăng, Cảnh rừng Việt Bắc, Cảnh khuya, Rằm tháng giêng, Tin thắng trận, Đối trăng, Đi thuyền trên sông Đáy.

Bước 2: Phân tích các bài thơ của bác để chứng minh

- Trong thơ Người, chúng ta thấy sự xuất hiện của trăng thật đa dạng, sinh động. Hầu hết những bài thơ của Bác có hình ảnh trăng đều là những bài thơ hay.
 
- Trăng có khi là bạn thơ, bạn đời của Bác:
 
"Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ
Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ"
                                          (Ngắm trăng)
 
- Ở đây, trăng và người thật đồng điệu,  Rồi cũng là trăng ấy, nhưng với tâm trạng của người mất tự do, buồn cho niềm khát vọng chưa thành, Bác viết:
 
"Trăng gió đêm Thu gợn vẻ sầu
Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt
Lòng theo vời vợi mảnh trăng Thu"
                                          (Trăng thu)
 
- Bác coi trăng như là hình ảnh lý tưởng để vươn tới Lúc bị lính áp giải, tay chân bị trói, tưởng không còn để ý gì được đến ngoại cảnh, vậy mà bằng những cảm quan cực nhạy của tâm hồn nhà thơ, Bác vẫn có cái nhìn mới về trăng:
 
"Chòm sao đưa nguyệt vượt lên ngàn"
                                          (Giải đi sớm)
 
Một đêm lạnh không ngủ được, Người thấy:
 
"Khóm chuối trăng soi càng thấy lạnh"
                                          (Đêm lạnh)
 
- Cảm nhận của Bác thật chuẩn xác, tuyệt vời! Ai đã từng thức nhìn khóm chuối đêm trăng đầm đìa sương lạnh cũng đều phải thừa nhận đó là một câu thơ tinh tế, thật mà rất gợi.
 
- Một lần khác, Bác bỗng thấy:
 
"Trên trời trăng lướt giữa làn mây"
                                          (Đêm thu)
 
- Giữa bốn phía xà lim lạnh lẽo, Hồ Chí Minh thi sĩ chỉ biết làm bạn với trăng và mượn trăng để giãi bày tâm trạng, chia sẻ nỗi niềm. Trăng trong Nhật ký trong tù của Bác là biểu hiện của khát khao vươn tới tự do bay khắp nhân gian để tỏa sáng.
 
- Với Bác, những năm tháng sống ở Việt Bắc là những năm tháng có nhiều kỷ niệm đẹp về trăng. Cảnh rừng Việt Bắc và Cảnh khuya (làm năm 1947) là hai bài thơ hay trong số những bài thơ ra đời ở thời điểm này:
 
"Tiếng suối trong như tiếng hát xa
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà "
                                          (Cảnh khuya)
 
- Bác và trăng quyện hòa vào nhau, hư mà thực. Bài thơ đẹp như một bức tranh, vừa giàu hình ảnh vừa giàu âm thanh, trong sáng và thanh cao vô cùng, tạo cho người đọc những cảm xúc thẩm mỹ dạt dào, sảng khoái.
 
- Có một điều đặc biệt là ở bốn bài thơ trăng làm trong hai năm 1948, 1949, mặc dù đang chiến tranh song trăng ở trong thơ Bác vẫn tràn đầy thơ mộng.
 
- Đó là vào dịp rằm tháng Giêng, trăng hiện lên lồng lộng. Rằm xuân, sông xuân và trời xuân lồng vào nhau đầy ắp thuyền trăng:
 
"Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân
Giữa dòng bàn bạc việc quân
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền"
 
- Đó là lúc trăng vấn vít, làm thi vị thêm "việc quân", mở ra cảm xúc bồi hồi trước tin thắng trận.
 
"Trăng vào cửa sổ đòi thơ
Việc quân đang bận, xin chờ hôm sau.
Chuông lầu chợt tỉnh giấc thu
Ấy tin thắng trận Liên khu báo về."
                                          (Tin thắng trận)
 
- Hoặc trong bài Đối trăng:
 
"Ngoài sân trăng rọi cây sân
Ánh trăng nhích bóng cây gần trước song
Việc quân, việc nước bàn xong
Gối khuya ngon giấc bên song trăng dòm"
 
"Trăng rọi cây sân", "Ánh trăng nhích bóng cây", chữ của Bác thật đắt. Sự quan sát của Người thật tỷ mỉ, nét bút gợi nhiều liên tưởng.
 
- Và đây nữa, Đi thuyền trên sông Đáy:
 
"Dòng sông lặng ngắt như tờ
Sao đưa thuyền chạy, thuyền chờ trăng theo"
 
- Giữa "Bốn bề khung cảnh vắng teo, chỉ nghe cót két tiếng chèo thuyền nan", Bác để cho trăng hiện ra thật động. Sao thì cứ muốn đưa thuyền chạy nhanh, mà thuyền thì cứ muốn đợi chờ trăng theo. Cái lô gích trong đời sống với lô gích trong hình tượng thơ bồi đắp cho nhau, nâng cao tưởng tượng của người.

III. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề nghị luận và câu nói

- Nhận xét của Hoài Thanh quả thật chính xác. Nó đã khẳng định một điều Bác không chỉ là một người cha già của dân tộc mà con là một nhà thơ nhà văn yêu thiên nhiên tha thiết. Đặc biệt là ánh trăng- người bạn tri kỉ của Bác

Xem nhiều