GIÁO ÁN BÀI NGƯỜI TRONG BAO THEO 5 BƯỚC PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

Kéo xuống để xem hoặc tải về! Tải file Đọc  văn. NGƯỜI TRONG BAO                             Sê-khốp   I. MỤC TIÊU BÀI HỌC 1. Về kiến thức, kĩ năng, thái độ    a. Kiến thức LỚP 11A2, …

Kéo xuống để xem hoặc tải về!

Đọc  văn.

NGƯỜI TRONG BAO

                            Sê-khốp

 

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Về kiến thức, kĩ năng, thái độ   

a. Kiến thức

LỚP 11A2, 11A3, 11A4 :                       

– Nắm được những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm.

– Hiểu được giá trị tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao”     

– Hiểu được nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

LỚP 11A6 :

– Nắm được những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm.

– Hiểu được giá trị tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao”     

– Hiểu được nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

b. Kĩ năng                                   

– Đọc hiểu  truyện theo đặc trưng thể loại. Phân tích tâm lí, tính cách nhân vật.

c. Tư duy, thái độ                                                    

– Có thái độ căm ghét và đấu tranh với lối sống ích kỷ, hèn nhát, bạc nhược.

2. Các năng lực cần hình thành cho học sinh

– Năng lực tự học. Năng lực thẩm mĩ. Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực hợp tác, giao tiếp.

– Năng lực sử dụng ngôn ngữ. Năng lực tổng hợp, so sánh.

II. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN

1. Giáo viên: SGK, SGV, thiết kế dạy học, tài liệu tham khảo…

2. Học sinh:  Sách giáo khoa; Vở soạn; Vở ghi.

III.  CÁCH THỨC TIẾN HÀNH

GV tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp nêu vấn đề, gợi mở, đàm thoại, kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi, thực hành. GV phối hợp các phương pháp dạy học tích cực trong giờ dạy.

IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. Ổn định tổ chức

Lớp   Ngày dạy     Sĩ số  HS vắng

11A2                   

11A3                   

11A4                   

11A6                   

 

2. Kiểm tra bài cũ:

– Đọc thuộc lòng và diễn cảm “Bài thơ số 28” (Ta-go). Nêu thông điệp của bài thơ.

3. Bài mới

A. Hoạt động khởi động

Thế kỉ XIX là thời kì hoàng kim của văn học Nga với các tên tuổi như Puskin, Gô-gôn, Tuốc-ghê-ni-ép, Lép-tôn-xtôi, Sê-khốp,…Chúng ta đã biết một nhà thơ Puskin trong sáng, giản dị với tình yêu chân thành, cao thượng qua bài thơ  “Tôi yêu em”. Hôm nay, ta sẽ làm quen với “một Puskin trong văn xuôi”. Đó là Sê-khốp với tác phẩm “Người trong bao”.

           

B. Hoạt động hình thành kiến thức mới

 

GV : Hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của truyện ?

 

GV : Yêu cầu HS tóm tắt và nêu bố cục của truyện.

GV : Chân dung Bê – li – cốp được miêu tả như thế nào ?( Gương mặt, trang phục, đồ dùng)

GV : Em có nhận xét gì về lối sống của Be – li – cốp ?( Khi ngủ, quan hệ với đồng nghiệp và ở nhà )

 

GV : Em hãy khái quát về chân dung Bê – li – cốp?

 

GV : Bê-li-cốp hiện lên với những nét tính cách  nào ?

Dẫn chứng cụ thể.

 

GV : Với em nét tính cách nào làm em ghê sợ nhất, và nét tính cách nào làm em buồn cười nhất? Vì sao?

GV: Đâu là câu nói cửa miệng của Bê-li-cốp? Câu nói ấy nói lên được điều gì về tính cách của Bê-lê-cốp?

 

– Bản thân Bê-li-cốp nhìn nhận như thế nào về lối sống đó của chính mình?

– Em hãy khái quát tính cách và con người của Bê-lê-cốp?

          I – Tiểu dẫn :

1 – Cuộc đời :

– An – tôn Páp – lô – vích Sê – khốp ( 1860 – 1904)

– Ông sinh trưởng trong một gia đình buôn bán nhỏ ở thị trấn Ta- gan- rốc, bên bờ biển A- dốp

– Năm 1884, tốt nghiệp Khoa Y, Trường Đại học Tổng Mát-xcơ-va.  Ông vừa là nhà văn vừa tham gia nhiều hoạt động xã hội,văn hóa,giáo dục.

– Năm 1887, ông được nhận giải thưởng Pu-skin của Viện Hàn lâm khoa học Nga.

– Năm 1900, Sê-khốp được bầu làm Viện sĩ danh dự Viện Hàn lâm khoa học Nga.

– 1904, bị mắc bệnh phổi nặng, sang Đức chữa bệnh và mất ở nước ngoài. Gia đình và bạn bè đã đưa thi hài ông về nước.

2 – Sự nghiệp sáng tác :

– Sự nghiệp sáng tác đồ sộ ở nhiều thể loại:

 + Hơn 500 truyện ngắn và truyện vừa: Anh béo và anh gầy, Con kì nhông, Phòng số 6…

 + Nhiều vở kịch: Hải âu, Cậu Va-ni-a, Ba chị em,…

– Đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật Sê-khôp là sự giản di, thâm trầm, hàm súc. Cốt truyện thường đơn giản, ít yếu tố gay cấn, nhưng thường đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn, ý nghĩa nhân bản sâu xa.

Đặc biệt ông rất chú ý tới các chi tiết khắc họa nhân vật, tô đậm chủ đề tư tưởng của tác phẩm

ð Sê-khôp được xem là đại biểu lớn cuối cùng của văn học hiện thực Nga nửa cuối thế kỷ XIX, là nhà cách tân thiên tài về thể loại truyện ngắn và kịch nói.

2 – Tác phẩm “ Người trong bao” :

a – Hoàn cảnh sáng tác :

Sáng tác năm 1898 trong thời gian nhà văn đang dưỡng bệnh tại thành phố Ianta thuộc bán đảo Crưm. Bối cảnh rộng lớn của truyện là bầu không khí chuyên chế, nặng nề của xã hội Nga cuối TK XIX.

b – Tóm tắt :

– Truyện bắt đầu bằng bối cảnh cuộc nghỉ đêm sau chuyến đi săn muộn tại làng Mi-rô-nô-xit-xkôi-ê của bác sĩ I-van I-va-nưt và thầy giáo Bu-rơ-kin. Tại đây Bu-rơ-kin đã kể chuyện về Bê-li-côp- một giáo viên dạy tiếng Hi Lạp cổ nổi tiếng với lối sống trong bao.

– Bê-li-côp hiện lên thông qua những tình tiết sau:

 + Chân dung và thói quen sinh hoạt

 + “Câu chuyện tình yêu” với Va-ren-ca

+ Cuộc nói chuyện với Cô-va-len-cô

+ Cái chết của Bê-li-côp

– Bác sĩ I – van- nứt kết luận : “ Không thể sống mãi như thế được”

c – Chủ đề :

 Phê phán lối sống tầm thường, dung tục tiẻu tư sản, lối sống của một kiểu người, một bộ phận trí thức trong xã hội Nga những năm cuối thế kỉ XIX.  

II – Đọc – hiểu văn bản :

1 – Hình tượng nhân vật Bê – li – cốp :

– Chân dung Bê-li-cốp được vẽ bằng những nét kì quái, dị thường:

+ Bộ mặt : giấu trong cổ áo bành tô bẻ cao , mắt đeo kính râm

+ Trang phục: luôn mặc màu đen; luôn “đi giày cao su”, mặc áo bành tô và “giấu mặt sau chiếc cổ áo bành tô bẻ đứng lên”, “đeo kính râm”, “mặc áo bông chần”.

+ Đồ dùng : Cái ô, đồng hồ quả quít, chiếc dao nhỏ để gọt bút chì … đều được để trong bao.

– Lối sống :

+ Ở nhà: “mặc áo khoác ngoài”, “ đội mũ”,“đóng cửa”,“cài then”; buồng ngủ “chật như cái hộp”

+ Sinh hoạt: lúc nào cũng “đi giày cao su”, “cầm ô”,”mặc áo bành tô”, “đeo kính răm”, “mặc áo bông trần”, “lỗ tai nhét bông”, ngồi xe ngựa thì luôn “kéo mui lên”; ngủ – “kéo chăn trùm đầu kín mít.

+ Đến thăm đồng nghiệp: kéo ghế ngồi chẳng nói gì, 1 tiếng sau ra về.

 (“đến nhà… kéo ghế ngồi… ngồi im như phỗng… rồi độ một giờ sau thì cáo từ”)

ð Chân dung kì quái, lập dị, không dám đối mặt với thực tế. Với “khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong một cái vỏ, tạo ra cho mình một thứ bao có thể ngăn cách, bảo vệ khỏi những ảnh hưởng bên ngoài”, “trốn tránh cuộc sống thực”.

b – Tính cách của Bê – li – cốp :

– Bê-li-cốp có khát vọng mãnh liệt: “thu mình vào trong vỏ, tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn mình khỏi những ảnh hưởng từ bên ngoài” → nhút nhát, ngại giao tiếp.

– Ý nghĩ giấu vào trong bao, không bao giờ dám có ý kiến về một vấn đề nào – “ Cả ý nghĩ … bao”

– Nhút nhát, ghê sợ hiện tại nhưng lại ca ngợi, tôn sùng quá khứ: say mê và luôn ca ngợi tiếng Hi Lạp.

– Sùng bái cấp trên và những chỉ thị, thông tư một cách máy móc, rập khuôn – “ Đối với hắn, … rõ ràng”

– Bảo thủ , giáo điều:

 + Đi xe đạp, mặc áo thêu ra đường là những việc buông thả

 + Phụ nữ mà đi xe đạp ra đường thì thật kinh khủng.

 + Thói quen trong quan hệ đồng nghiệp: “ngồi im như phỗng” và      “ độ một giờ sau thì cáo từ”

– Luôn cô độc, lo lắng và sợ hãi:

 + Ở nhà: luôn đóng cửa, cài then, buồng nóng nực, ngột ngạt …

+ Câu nói cửa miệng: “Sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì”

 + Khi ngủ – “cảm thấy rờn rợn”,       “sợ kẻ trộm chui vào nhà”

– Tự tin, tự hào về cách sống gương mẫu, trong sạch của mình.

ð Con người cô độc, kì quái, máy móc, giáo điều → Tính cách “trong bao”

C. Hoạt động luyện tập

Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau:

Câu1. Sê-khốp sống vào khoảng thời gian nào?

A. Nửa đầu thế kỉ XX

B. Nửa cuối thế kỉ XIX

C. Nửa đầu thế kỉ XIX

D. Tất cả đều sai

Câu2. Nhan đề “Người trong bao” đúng với kiểu người nào sau đây?

A. Tự ti, hà tiện

B. Hay sợ hãi và sống bạc nhược

C. Bị mọi người xa lánh

D. Không thích giao tiếp với mọi người

Câu3. Ý nghĩ thường xuyên xuất hiện trong dầu Bê-li-cốp?

A. Sợ có ai đó làm mình giật mình

B. Sợ nhỡ ra lại có chuyện gì

C. Sợ ai đó trông thấy mình

D. Sợ có ai đến nhà mà không báo trước.

D. Hoạt động vận dụng, mở rộng

PHẦN DÀNH RIÊNG CHO 11A6

Nhập vai nhân vật Bê-li-cốp để kể lại truyện ngắn “Người trong bao” bằng ngôi thứ nhất.

Gợi ý:

Tôi là Bê-li-cốp, một giáo viên dạy tiếng Hi Lạp cổ. Tôi thấy sợ thế giới bên ngoài nên đi đâu tôi cũng luôn mặc kín bưng, tôi thích nhét các vật dụng như đồng hồ, ô… vào trong bao. Khi tới nhà đồng nghiệp hay bạn bè, tôi thường ngồi nhìn mọi vật xung quanh, không nói năng gì rồi ra về. Tôi thích ngủ kín mít chăn, đóng kín cửa, tôi cũng không thích giao du với hàng xóm. Tôi cảm thấy khó chịu khi ai đó vẽ tranh châm biếm tôi và Va-ren-ca người phụ nữ tôi yêu thương nên tôi kể với Co-va-len-ca. Tôi nghĩ cần sống đúng theo chỉ thị, hành xử phải thận trọng, cẩn thận. Tôi thấy kinh khủng khi Va-ren- ca là con gái mà đạp xe, nên tôi góp ý với em cô ấy. Không ngờ thằng bé xô tôi ngã nhào xuống cầu thang, đúng lúc đó Va-ren-ca trở về nhìn thấy tôi thì phá lên cười, tôi thấy xấu hổ vô cùng…

E. Hoạt động củng cố, dặn dò

1. Củng cố:

– Những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm.

– Hình tượng nhân vật Bê-li-cốp. Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

2. Dặn dò:

– Học bài cũ.

– Chuẩn bị tiết tiếp theo của bài này.

 

Ngày soạn : 07/03/2019

Tiết 103. Đọc  văn.

NGƯỜI TRONG BAO

                            Sê-khốp

 

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Về kiến thức, kĩ năng, thái độ   

a. Kiến thức

LỚP 11A2, 11A3, 11A4 :                       

– Hiểu được giá trị tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao”     

– Hiểu được nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

LỚP 11A6 :

– Hiểu được giá trị tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao” : sự phê phán sâu sắc của nhà văn đối với lối sống thu mình vào trong bao của một bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX.   

– Hiểu được nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

b. Kĩ năng                                    

– Đọc hiểu  truyện theo đặc trưng thể loại. Phân tích tâm lí, tính cách nhân vật.

c. Tư duy, thái độ                                                    

– Có thái độ căm ghét và đấu tranh với lối sống ích kỷ, hèn nhát, bạc nhược.

2. Các năng lực cần hình thành cho học sinh

– Năng lực tự học. Năng lực thẩm mĩ. Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực hợp tác, giao tiếp.

– Năng lực sử dụng ngôn ngữ. Năng lực tổng hợp, so sánh.

II. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN

1. Giáo viên: SGK, SGV, thiết kế dạy học, tài liệu tham khảo…

2. Học sinh:  Sách giáo khoa; Vở soạn; Vở ghi.

III.  CÁCH THỨC TIẾN HÀNH

GV tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp nêu vấn đề, gợi mở, đàm thoại, kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi, thực hành. GV phối hợp các phương pháp dạy học tích cực trong giờ dạy.

IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. Ổn định tổ chức

Lớp   Ngày dạy     Sĩ số  HS vắng

11A2                   

11A3                   

11A4                   

11A6                   

2. Kiểm tra bài cũ:

– Tóm tắt truyện ngắn “Người trong bao” (Sê-khốp).

3. Bài mới

A. Hoạt động khởi động

           Sê-khốp là nhà văn lớn, là cây đại thụ trong nền văn học Nga, ông đã để lại cho nhân loại một kho tàng những tác phẩm có giá trị vô cùng to lớn. Dưới ngòi bút của nhà văn, toàn cảnh xã hội Nga cuối thế kỷ XIX hiện lên một cách rất chân thật, đó là một đất nước ngột ngạt, tù túng, chuyên chế bảo thủ dưới thời kỳ nắm quyền của Nga hoàng. Nhà văn Sê-khốp có lối viết văn rất lôi cuốn, ngôn ngữ sinh động tự nhiên, phản ánh chân thực con người và xã hội Nga lúc bấy giờ.

Truyện ngắn Người trong bao được ông viết năm 1898, đã khắc hoạ thành công hình tượng nhân vật Bê-li-cốp, một anh giáo chức tỉnh lẻ với cái đầu chứa đầy thành kiến, qua đó tác giả châm biếm và đả kích những người tri thức Nga với lối sống “trong bao” cổ hủ, lạc hậu, thích phê phán, bất an trước những gì vượt ra ngoài giới hạn cho phép của mình, và tự coi đó là lỗi lầm của người khác. "Người trong bao" là một truyện ngắn đầy dư vị đưa độc giả "tự đi tìm bóng mình và soi vào bóng người" để mà sống có ý nghĩa hơn như văn hào Lỗ Tấn đã nói.

 

B. Hoạt động hình thành kiến thức mới

 

Hoạt động của GV và HS       

Nội dung cần đạt

GV : Theo em, ai là thủ phạm gây ra cái chết của Bê-li-côp?

(Hành động thô bạo của Cô-va-len-cô, tiếng cười của Va-ren-ca…)

GV bình :

 – Bê-li-côp chết vì nỗi sợ hãi vô hình bủa vây, như một cái thòng lọng cứ ngày một siết chặt thêm vào cổ hắn. Và tiếng cười của Va-ren-ca chính là tác nhân đẩy nỗi sợ hãi thường trực trong hắn lên đến đỉnh điểm, dẫn tới cái chết của hắn.

– Chi tiết “tiếng cười” của Va-ren-ka : là chi tiết đắt giá của Sêkhốp – tiếng cười đó đã giết chết Bê-li-cốp

→ cường điệu hóa.

GV: Theo em, cái chết của Bê-li-cốp có hợp lí không

? Vì sao?

– Cái chết ấy có ý nghĩa như thế nào?

Gv giảng:

– Cách sống ấy không thể tồn tại lâu dài được bởi con người không thể sống mà thiếu niềm vui, hạnh phúc…

– Đẩy tính cách nhân vật lên tới đỉnh điểm: bởi khi chết hắn vĩnh viễn được nằm trong cái bao mà hắn từng khao khát. Vì đã đạt được mục đích của cuộc đời " khi nằm trong … ra nữa"

 → Lối sống trong bao của Bêlicốp khi chết vẫn còn được thể hiện. Đó là điều đáng phê phán. Bản tính thích cô độc, không bạn bè, gia đình, khát vọng đã được thỏa mãn khi nằm trong bao

Gv: Lúc còn sống, ảnh hưởng của Bê-li-côp với mọi người trong trường, trong thành phố được miêu tả như thế nào?

Gv: Thái độ của mọi người khi Bê-li-cốp chết?

GV: Cái chết của Bê-li-cốp có đồng nghĩa với kiểu “người trong bao” cũng vĩnh viễn biến mất không? Vì sao?

 

Gv : Hình ảnh “cái bao” xuất hiện   nhiều lần trong văn bản?

      Phân tích ý nghĩa của hình tượng “cái bao”?

GV bình:

– Phải biết sống và dám sống với tinh thần tự chủ, sống có trí tuệ và đạo đức của con người mới.

– Sống cởi mở, hòa nhập với mọi người

 

 

GV : Nêu nghệ thuật và nội dung của tác phẩm ?

GV bình:

Nhan đề của tác phẩm là hay nhất khái quát và ấn tượng hơn cả. Nó không chỉ khắc họa hình ảnh một kiểu người đặc biệt quá dị mà nó còn có tác dụng khái quát bộ mặt xã hội Nga đương thời như một “cái bao” trói chặt, bao vây, kìm hãm sự tự do của con người. Vì thế không thể thay thế bất kì nhan đề nào khác.

 

          II – Đọc – hiểu văn bản :

1 – Hình tượng nhân vật Bê – li – cốp :

c – Cái chết của Bê – li – cốp :

 * Nguyên nhân:

 + Va chạm với Cô-va-len-cô → Bê-lê-cốp bị ngã cầu thang

 + Va-ren-ca nhìn thấy Bê-li-cốp bị ngã, cười phá lên → Bê-li-cốp thấy xấu hổ và lo sợ → một tháng sau thì chết.

 

→ Cái chết của Bê-li-cốp bất ngờ nhưng là tất yếu. Với kiểu người và lối sống như Bê-li-cốp tất yếu xã hội sẽ đào thải.

] Cái chết của Bê-li-cốp là một chi tiết quan trọng, đã đẩy tính cách nhân vật lên tới đỉnh điểm: bởi khi chết hắn vĩnh viễn được nằm trong “cái bao” mà hắn từng khao khát – quan tài.

2. Ảnh hưởng lối sống Bê-li-cốp với mọi người:

a. Lúc Bê-li-cốp còn sống:

– Đồng nghiệp khinh ghét, ghê sợ hắn: “ Bọn giáo viên … sợ hắn”

– Lối sống của Bê-li-cốp đã ảnh hưởng mạnh mẽ và dai dẳng đến mọi người trong thành phố

  + Các bà cô không dám tổ chức diễn kịch tối thứ bảy.

 + Nhà tu hành không dám ăn thịt và đánh bài

 + Người ta sợ nói to, sợ gửi thư, sợ làm quen, sợ đọc sách…

" Cách sống của Bê-li-cốp có ảnh hưởng ghê gớm đến cộng đồng, xã hội.

b. Khi Bê-li-cốp chết:

– Lúc đầu: mọi người cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái – “chúng tôi đều cảm thấy nhẹ nhàng thoải mái”

– Nhưng sau đó: lại nặng nề, u ám, mệt nhọc như cũ – “chưa đầy một tuần sau cuộc sống lại diễn ra như cũ”.

→ Mặc dù Bê-li-côp chết, nhưng những kiểu người như hắn thì vẫn còn tồn tại và có sự ảnh hưởng day dẳng, nặng nề đối với nước Nga lúc bấy giờ.

– Lời nhận xét của I-van i-va-nứt : “Không thể sống mãi như thế được!” → thức tỉnh con người khỏi lối sống “trong bao”. Hãy sống rộng mở, chân thực, lành mạnh, trong sáng và có ý nghĩa cao đẹp hơn. Đó chính là thông điệp mà nhà văn muốn gửi gắm tới chúng ta qua truyện ngắn này.

3 – Hình ảnh “cái bao” :

     “Cái bao” (12 lần) là biểu tượng giàu ý nghĩa, là sáng tạo nghệ thuật độc đáo của tác giả:

+ Nghĩa đen: dùng để gói đựng đồ vật, hàng hoá.

 + Nghĩa bóng: Lối sống và tính cách của Bê-li-cốp

 → Kiểu người trong bao, lối sống thu mình trong bao – cuộc sống trói buộc, kìm hãm của nhân dân Nga, tri thức Nga cuối thế kỷ XIX.

III – Tổng kết :

1. Những đặc sắc nghệ thuật

– Chọn ngôi kể: nhân vật kể chuyện (Burơkin – xưng tôi), người kể chuyện (tác giả – ngôi thứ ba) ® Vừa đảm bảo tính khách quan vừa thể hiện tính chủ quan, gây cảm giác gần gũi, chân thật.

– Cốt truyện: lồng

• Truyện kể của tác giả về hai người đi săn về muộn.

• Truyện kể của Burơkin về Bêlicôp.

– Giọng kể: mỉa mai, châm biếm mà trầm tĩnh, chậm buồn, bề ngoài có vẻ khách quan, bình thản nhưng giấu bên trong sự bức xúc, trăn trở mạnh mẽ, sâu sắc.

– Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình với tính cách kì quá mà vẫn chân thực, có ý nghĩa tiêu biểu.

– Đối lập giữa các kiểu người, các tính cách và lối sống trái ngược.

– Nghệ thuật xây dựng biểu tượng: hình ảnh (cái bao) và lời nói (sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì) vừa có ý nghĩa cụ thể vừa có ý nghĩa biểu trưng (chi tiết cái chết của Bêlicôp).

– Kết thúc truyện bằng cách trực tiếp phát biểu chủ đề qua một câu cảm gây ấn tượng mạnh với người đọc.

2. Nội dung :

– Tác phẩm lên án, phê phán mạnh mẽ kiểu người trong bao, lối sống trong bao và tác hại của nó đối với hiện tại và tương lai của nước Nga.

– Tác phẩm bức thiết cảnh báo và kêu gọi mọi người cần phải thay đổi cuộc sống, cách sống, không thể sống tầm thường, hèn nhát, ích kỉ, vô vị và hủ lậu mãi như thế!

– “Người trong bao” có ý nghĩa thời sự rộng rãi và sâu sắc với đương thời ở nước Nga và có ý nghĩa toàn thế giới, lâu dài đến tận ngày nay. (Khi nào xã hội loài người trở nên trong sách, lành mạnh và tự do, khi mỗi cá nhân ý thức được mục đích và cách sống của mình thống nhất với các chuẩn mực văn hoá, đạo đức của cộng đồng hiện đại… thì “lối sống trong bao” mới triệt để chấm dứt, kiểu “người trong bao” mới không còn lí do tồn tại.

C. Hoạt động luyện tập

Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau:

Câu 4. Qua truyên ngắn “Người trong bao” nhà văn Sê -khốp muốn:

A. Phê phán lối sống bảo thủ, ích kỉ, sợ hãi từ đó thức tỉnh mọi người.

B. Ca ngợi lối sống lập dị, bảo thủ, ích kỉ.

C. Kêu gọi mọi người giữ nguyên lối sống của mình không nên thay đổi.

D. Kêu gọi mọi người thay đổi lối sống hiện tại.

Câu5. Những đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm?

A. Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật độc đáo.

B. Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình với tính cách điển hình.

C. Nghệ thuật xây dựng biểu tượng và nhân vật điển hình, cách kể chuyện đặc sắc.

D. Nghệ thuật kể chuyện chậm rãi, vừa giễu cợt châm biếm vừa mỉa mai, u buồn

 Câu6. Dòng nào sau đây có thể thay thế cho nhan đề của truyện?

A. “Bê-li-cốp”

B. “Không thể sống như thế!”

C. “Một con người kì quái”

D. Không nên và không thể thay thế nhan đề khác.

 

D. Hoạt động vận dụng, mở rộng

PHẦN DÀNH RIÊNG CHO 11A6

Câu 1.

Theo tưởng tượng của anh/chị, hãy viết một đoạn kết khác cho truyện ngắn “Người trong bao”.

Gợi ý:

Bê-li-cốp không chết, ông tỉnh ngộ và trút bỏ hết những chiếc bao bên ngoài mình để sống cuộc đời tự do hơn. Ông trở nên thân thiện, trò chuyện với mọi người vui vẻ, cởi mở hơn. Ông cùng đạp xe với Va-ren-cô mỗi khi hai người gặp nhau. Ông chuyển tới căn nhà thoáng mát, có nhiều cửa sổ hơn, và sống cuộc đời mới.

Câu 2.

Tìm một số thành ngữ, tục ngữ Việt Nam nói về hiện tượng người trong bao.

Gợi ý:

Mũ ni che tai

Nhát như cáy/ thỏ đế

Rùa rụt cổ

Voi thụt vòi

E. Hoạt động củng cố, dặn dò

1. Củng cố:

– Hình tượng nhân vật Bê-li-cốp. Chủ đề tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao”. Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

2. Dặn dò:

– Học bài cũ.

– Chuẩn bị bài mới : Thao tác lập luận bình luận. Luyện tập thao tác lập luận bình luận.

. Đọc  văn.

NGƯỜI TRONG BAO

                            Sê-khốp

 

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Về kiến thức, kĩ năng, thái độ   

a. Kiến thức

LỚP 11A2, 11A3, 11A4 :                       

– Nắm được những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm.

– Hiểu được giá trị tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao”     

– Hiểu được nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

LỚP 11A6 :

– Nắm được những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm.

– Hiểu được giá trị tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao”     

– Hiểu được nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

b. Kĩ năng                                   

– Đọc hiểu  truyện theo đặc trưng thể loại. Phân tích tâm lí, tính cách nhân vật.

c. Tư duy, thái độ                                                     

– Có thái độ căm ghét và đấu tranh với lối sống ích kỷ, hèn nhát, bạc nhược.

2. Các năng lực cần hình thành cho học sinh

– Năng lực tự học. Năng lực thẩm mĩ. Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực hợp tác, giao tiếp.

– Năng lực sử dụng ngôn ngữ. Năng lực tổng hợp, so sánh.

II. PHƯƠNG TIỆN THỰC HIỆN

1. Giáo viên: SGK, SGV, thiết kế dạy học, tài liệu tham khảo…

2. Học sinh:  Sách giáo khoa; Vở soạn; Vở ghi.

III.  CÁCH THỨC TIẾN HÀNH

GV tổ chức giờ dạy theo cách kết hợp các phương pháp nêu vấn đề, gợi mở, đàm thoại, kết hợp các hình thức trao đổi thảo luận, trả lời các câu hỏi, thực hành. GV phối hợp các phương pháp dạy học tích cực trong giờ dạy.

IV. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

1. Ổn định tổ chức

Lớp   Ngày dạy     Sĩ số  HS vắng

11A2                   

11A3                   

11A4                   

11A6                   

 

2. Kiểm tra bài cũ:

– Đọc thuộc lòng và diễn cảm “Bài thơ số 28” (Ta-go). Nêu thông điệp của bài thơ.

3. Bài mới

A. Hoạt động khởi động

Thế kỉ XIX là thời kì hoàng kim của văn học Nga với các tên tuổi như Puskin, Gô-gôn, Tuốc-ghê-ni-ép, Lép-tôn-xtôi, Sê-khốp,…Chúng ta đã biết một nhà thơ Puskin trong sáng, giản dị với tình yêu chân thành, cao thượng qua bài thơ  “Tôi yêu em”. Hôm nay, ta sẽ làm quen với “một Puskin trong văn xuôi”. Đó là Sê-khốp với tác phẩm “Người trong bao”.           

B. Hoạt động hình thành kiến thức mới

Hoạt động của GV và HS       

Nội dung cần đạt

GV : Dựa vào phần tiểu dẫn trong SGK, hãy tìm hiểu đôi nét về tác giả Sê – Khốp?

– Tên, năm sinh, năm mất

– Xuất thân

– Cuộc đời và hoạt động chính?

GV : Giới thiệu về sự nghiệp sáng tác của Sê-khốp?

GV : Hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của truyện ?

GV : Yêu cầu HS tóm tắt và nêu bố cục của truyện.

GV : Chân dung Bê – li – cốp được miêu tả như thế nào ?( Gương mặt, trang phục, đồ dùng)

GV : Em có nhận xét gì về lối sống của Be – li – cốp ?( Khi ngủ, quan hệ với đồng nghiệp và ở

GV : Em hãy khái quát về chân dung Bê – li – cốp?

 

GV : Bê-li-cốp hiện lên với những nét tính cách  nào ?

Dẫn chứng cụ thể.

 

GV : Với em nét tính cách nào làm em ghê sợ nhất, và nét tính cách nào làm em buồn cười nhất? Vì sao?

 

GV: Đâu là câu nói cửa miệng của Bê-li-cốp? Câu nói ấy nói lên được điều gì về tính cách của Bê-lê-cốp?

– Bản thân Bê-li-cốp nhìn nhận như thế nào về lối sống đó của chính mình?

– Em hãy khái quát tính cách và con người của Bê-lê-cốp?

          I – Tiểu dẫn :

1 – Cuộc đời :

– An – tôn Páp – lô – vích Sê – khốp ( 1860 – 1904)

– Ông sinh trưởng trong một gia đình buôn bán nhỏ ở thị trấn Ta- gan- rốc, bên bờ biển A- dốp

– Năm 1884, tốt nghiệp Khoa Y, Trường Đại học Tổng Mát-xcơ-va.  Ông vừa là nhà văn vừa tham gia nhiều hoạt động xã hội,văn hóa,giáo dục.

– Năm 1887, ông được nhận giải thưởng Pu-skin của Viện Hàn lâm khoa học Nga.

– Năm 1900, Sê-khốp được bầu làm Viện sĩ danh dự Viện Hàn lâm khoa học Nga.

– 1904, bị mắc bệnh phổi nặng, sang Đức chữa bệnh và mất ở nước ngoài. Gia đình và bạn bè đã đưa thi hài ông về nước.

2 – Sự nghiệp sáng tác :

– Sự nghiệp sáng tác đồ sộ ở nhiều thể loại:

 + Hơn 500 truyện ngắn và truyện vừa: Anh béo và anh gầy, Con kì nhông, Phòng số 6…

 + Nhiều vở kịch: Hải âu, Cậu Va-ni-a, Ba chị em,…

– Đặc điểm nổi bật trong phong cách nghệ thuật Sê-khôp là sự giản di, thâm trầm, hàm súc. Cốt truyện thường đơn giản, ít yếu tố gay cấn, nhưng thường đặt ra những vấn đề có ý nghĩa xã hội to lớn, ý nghĩa nhân bản sâu xa.

Đặc biệt ông rất chú ý tới các chi tiết khắc họa nhân vật, tô đậm chủ đề tư tưởng của tác phẩm

ð Sê-khôp được xem là đại biểu lớn cuối cùng của văn học hiện thực Nga nửa cuối thế kỷ XIX, là nhà cách tân thiên tài về thể loại truyện ngắn và kịch nói.

2 – Tác phẩm “ Người trong bao” :

a – Hoàn cảnh sáng tác :

Sáng tác năm 1898 trong thời gian nhà văn đang dưỡng bệnh tại thành phố Ianta thuộc bán đảo Crưm. Bối cảnh rộng lớn của truyện là bầu không khí chuyên chế, nặng nề của xã hội Nga cuối TK XIX.

b – Tóm tắt :

– Truyện bắt đầu bằng bối cảnh cuộc nghỉ đêm sau chuyến đi săn muộn tại làng Mi-rô-nô-xit-xkôi-ê của bác sĩ I-van I-va-nưt và thầy giáo Bu-rơ-kin. Tại đây Bu-rơ-kin đã kể chuyện về Bê-li-côp- một giáo viên dạy tiếng Hi Lạp cổ nổi tiếng với lối sống trong bao.

– Bê-li-côp hiện lên thông qua những tình tiết sau:

 + Chân dung và thói quen sinh hoạt

 + “Câu chuyện tình yêu” với Va-ren-ca

+ Cuộc nói chuyện với Cô-va-len-cô

+ Cái chết của Bê-li-côp

– Bác sĩ I – van- nứt kết luận : “ Không thể sống mãi như thế được”

c – Chủ đề :

 Phê phán lối sống tầm thường, dung tục tiẻu tư sản, lối sống của một kiểu người, một bộ phận trí thức trong xã hội Nga những năm cuối thế kỉ XIX.  

II – Đọc – hiểu văn bản :

1 – Hình tượng nhân vật Bê – li – cốp :

– Chân dung Bê-li-cốp được vẽ bằng những nét kì quái, dị thường:

+ Bộ mặt : giấu trong cổ áo bành tô bẻ cao , mắt đeo kính râm

+ Trang phục: luôn mặc màu đen; luôn “đi giày cao su”, mặc áo bành tô và “giấu mặt sau chiếc cổ áo bành tô bẻ đứng lên”, “đeo kính râm”, “mặc áo bông chần”.

+ Đồ dùng : Cái ô, đồng hồ quả quít, chiếc dao nhỏ để gọt bút chì … đều được để trong bao.

– Lối sống :

+ Ở nhà: “mặc áo khoác ngoài”, “ đội mũ”,“đóng cửa”,“cài then”; buồng ngủ “chật như cái hộp”

+ Sinh hoạt: lúc nào cũng “đi giày cao su”, “cầm ô”,”mặc áo bành tô”, “đeo kính răm”, “mặc áo bông trần”, “lỗ tai nhét bông”, ngồi xe ngựa thì luôn “kéo mui lên”; ngủ – “kéo chăn trùm đầu kín mít.

+ Đến thăm đồng nghiệp: kéo ghế ngồi chẳng nói gì, 1 tiếng sau ra về.

 (“đến nhà… kéo ghế ngồi… ngồi im như phỗng… rồi độ một giờ sau thì cáo từ”)

ð Chân dung kì quái, lập dị, không dám đối mặt với thực tế. Với “khát vọng mãnh liệt thu mình vào trong một cái vỏ, tạo ra cho mình một thứ bao có thể ngăn cách, bảo vệ khỏi những ảnh hưởng bên ngoài”, “trốn tránh cuộc sống thực”.

b – Tính cách của Bê – li – cốp :

– Bê-li-cốp có khát vọng mãnh liệt: “thu mình vào trong vỏ, tạo cho mình một thứ bao có thể ngăn mình khỏi những ảnh hưởng từ bên ngoài” → nhút nhát, ngại giao tiếp.

– Ý nghĩ giấu vào trong bao, không bao giờ dám có ý kiến về một vấn đề nào – “ Cả ý nghĩ … bao”

– Nhút nhát, ghê sợ hiện tại nhưng lại ca ngợi, tôn sùng quá khứ: say mê và luôn ca ngợi tiếng Hi Lạp.

– Sùng bái cấp trên và những chỉ thị, thông tư một cách máy móc, rập khuôn – “ Đối với hắn, … rõ ràng”

– Bảo thủ , giáo điều:

 + Đi xe đạp, mặc áo thêu ra đường là những việc buông thả

 + Phụ nữ mà đi xe đạp ra đường thì thật kinh khủng.

 + Thói quen trong quan hệ đồng nghiệp: “ngồi im như phỗng” và      “ độ một giờ sau thì cáo từ”

– Luôn cô độc, lo lắng và sợ hãi:

 + Ở nhà: luôn đóng cửa, cài then, buồng nóng nực, ngột ngạt …

+ Câu nói cửa miệng: “Sợ nhỡ lại xảy ra chuyện gì”

 + Khi ngủ – “cảm thấy rờn rợn”,       “sợ kẻ trộm chui vào nhà”

– Tự tin, tự hào về cách sống gương mẫu, trong sạch của mình.

ð Con người cô độc, kì quái, máy móc, giáo điều → Tính cách “trong bao”

 

C. Hoạt động luyện tập

Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau:

Câu1. Sê-khốp sống vào khoảng thời gian nào?

A. Nửa đầu thế kỉ XX

B. Nửa cuối thế kỉ XIX

C. Nửa đầu thế kỉ XIX

D. Tất cả đều sai

Câu2. Nhan đề “Người trong bao” đúng với kiểu người nào sau đây?

A. Tự ti, hà tiện

B. Hay sợ hãi và sống bạc nhược

C. Bị mọi người xa lánh

D. Không thích giao tiếp với mọi người

Câu3. Ý nghĩ thường xuyên xuất hiện trong dầu Bê-li-cốp?

A. Sợ có ai đó làm mình giật mình

B. Sợ nhỡ ra lại có chuyện gì

C. Sợ ai đó trông thấy mình

D. Sợ có ai đến nhà mà không báo trước.

 

D. Hoạt động vận dụng, mở rộng

PHẦN DÀNH RIÊNG CHO 11A6

Nhập vai nhân vật Bê-li-cốp để kể lại truyện ngắn “Người trong bao” bằng ngôi thứ nhất.

Gợi ý:

Tôi là Bê-li-cốp, một giáo viên dạy tiếng Hi Lạp cổ. Tôi thấy sợ thế giới bên ngoài nên đi đâu tôi cũng luôn mặc kín bưng, tôi thích nhét các vật dụng như đồng hồ, ô… vào trong bao. Khi tới nhà đồng nghiệp hay bạn bè, tôi thường ngồi nhìn mọi vật xung quanh, không nói năng gì rồi ra về. Tôi thích ngủ kín mít chăn, đóng kín cửa, tôi cũng không thích giao du với hàng xóm. Tôi cảm thấy khó chịu khi ai đó vẽ tranh châm biếm tôi và Va-ren-ca người phụ nữ tôi yêu thương nên tôi kể với Co-va-len-ca. Tôi nghĩ cần sống đúng theo chỉ thị, hành xử phải thận trọng, cẩn thận. Tôi thấy kinh khủng khi Va-ren- ca là con gái mà đạp xe, nên tôi góp ý với em cô ấy. Không ngờ thằng bé xô tôi ngã nhào xuống cầu thang, đúng lúc đó Va-ren-ca trở về nhìn thấy tôi thì phá lên cười, tôi thấy xấu hổ vô cùng…

E. Hoạt động củng cố, dặn dò

1. Củng cố:

– Những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm.

– Hình tượng nhân vật Bê-li-cốp. Nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

2. Dặn dò:

 

Ngày soạn : 07/03/2019

Tiết 103. Đọc  văn.

NGƯỜI TRONG BAO

                            Sê-khốp

 

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC

1. Về kiến thức, kĩ năng, thái độ   

a. Kiến thức

LỚP 11A2, 11A3, 11A4 :                       

– Hiểu được giá trị tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao”     

– Hiểu được nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

LỚP 11A6 :

– Hiểu được giá trị tư tưởng của truyện ngắn “Người trong bao” : sự phê phán sâu sắc của nhà văn đối với lối sống thu mình vào trong bao của một bộ phận trí thức Nga cuối thế kỉ XIX.   

– Hiểu được nghệ thuật xây dựng nhân vật điển hình.

b. Kĩ năng                                   

– Đọc hiểu  truyện theo đặc trưng thể loại. Phân tích tâm lí, tính cách nhân vật.

c. Tư duy, thái độ                                                    

– Có thái độ căm ghét và đấu tranh với lối sống ích kỷ, hèn nhát, bạc nhược.

2. Các năng lực cần hình thành cho học sinh

– Năng lực tự học. Năng lực thẩm mĩ. Năng lực giải quyết vấn đề. Năng lực hợp tác, giao tiếp.

– Năng lực sử dụng ngôn ngữ. Năng lực tổng hợp, so s&aacut

 

Leave a Comment