Giáo án bài sự việc và nhân vật trong văn tự sự 5 bước phát triển năng lực

Kéo xuống để xem hoặc tải về! Tải file 9 SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ   I.             MỤC TIÊU: Qua bài học, HS có được: 1.            Kiến thức: –              HS hiểu …

Kéo xuống để xem hoặc tải về!

9 SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ

 

I.             MỤC TIÊU: Qua bài học, HS có được:

1.            Kiến thức:

–              HS hiểu được thế nào là sự việc, nhân vật trong văn tự sự.

–              HS nắm được đặc điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong tác phẩm tự sự.

Hai loại nhân vật chủ yếu : nhân vật chính và nhân vật phụ.

–              HS hiểu được quan hệ giữa sự vật và nhân vật.

2.            Kĩ năng:

–              Kĩ năng nhận diện, phân loại nhân vật

–              Tìm hiểu xâu chuỗi các sự việc, chi tiết trong truyện.

3.            Thái độ:

–              Yêu thích các văn bản tự sự

4.            Năng lực, phẩm chất:

–              Năng lực: giao tiếp, hợp tác, sử dụng ngôn ngữ, tự học, giải quyết vấn đề

–              Phẩm chất: tự tin, tự chủ, tự lập

II.            CHUẨN BỊ:

1.            Giáo viên: giáo án, bảng phụ, PHT

2.            Học sinh: học bài cũ và soạn bài mới theo hướng dẫn

III.           CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC:

1/ Phương pháp: vấn đáp, hoạt động nhóm, thuyết trình, trực quan, luyện tập thực hành 2/ Kĩ thuật: đặt câu hỏi, thảo luận nhóm, động não

IV.          TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

1.            Hoạt động khởi động:

*             Ổn định tổ chức

*             Kiểm tra bài cũ :  Thế nào là tự sự ? Dựa trên cơ sở nào để khẳng định truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên” là 1 văn bản tự sự ?

*             Vào bài mới: ở bài trước, ta đã thấy rõ, trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng phải có việc, có người. Nhưng vai trò, tính chất, đặc điểm của nhân vật và sự việc trong tác phẩm tự sự như thế nào ? Làm thế nào để nhận ra ? Làm thế nào để xây dựng nó cho hay, cho sống động trong bài viết của mình ?

2.            Hoạt động hình thành kiến thức mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS          NỘI DUNG CẦN ĐẠT

HĐ 1: Tìm hiểu đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.

GV treo bảng phụ

– HS đọc 7 sự việc.

* HS thảo luận cặp đôi:

? Xem xét 7 sự việc trong truyền thuyết                I.             Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.

1.            Sự việc trong văn tự sự

a.            Ví dụ : SGK/T37

– Sự việc khởi đầu (1)

 

"Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" em hãy chỉ ra: Sự việc khởi đầu? Sự việc phát triển? Sự việc cao trào? Sự việc kết thúc?

? Chỉ ra mối quan hệ giữa các sự việc đó ?

 

TL: Vua Hùng kén rể nên ST & TT đến để cầu hôn. Vì chỉ có một người con gái k biết gả cho người nào -> phải ra điều kiện để chọn rể. ST đến trước nên rước được MM. TT đến sau k lấy được vợ nên đã nổi giận…

? Như vậy sự việc trong văn bản TS gồm những loại sự việc nào? Chúng có mqh với nhau ra sao?

TL: Sự việc khởi đầu -> Sự việc phát triển

-> cao trào -> kết thúc. Chúng có mqh nhân quả

? Nếu kể một câu chuyện mà chỉ có trần

trùi trụi 7 sự việc trên thì truyện sẽ ntn?

–              trừu tượng, khô khan.

 

? Truyện hay phải có sự việc cụ thể, chi tiết. Vậy để SV được chi tiết, theo em phải làm rõ những yếu tố nào?

? Tìm những yếu tố đó trong truyện “ST, TT”?

? Việc sắp xếp các sự việc trong truyện ST,TT như vậy đã làm nổi bật lên ý nghĩa gì cho câu chuyện?

HS: giải thích hiện tượng lũ lụt hàng năm

+ thái độ yêu ghét của nhân dân + mong ước chinh phục thiên nhiên + sức mạnh chế ngự thiên tai của nd.

? Từ đây, em cho biết việc sắp xếp sviệc,

chi tiết trong văn TS cần phải ntn ?

 

– Sự việc phát triển (2, 3, 4)

–              Sự việc cao trào (5. 6)

–              Sự việc kết thúc (7)

Mối quan hệ nhân quả

 

–              Sự việc trong văn tự sự được trình bày cụ thể về :

–              Ai làm ? (nhân vật)

–              Xảy ra ở đâu ? (không gian, địa điểm)

–              Xảy ra lúc nào ? (thời gian)

–              Vì sao lại xảy ra ? (nguyên nhân)

–              Xảy ra như thế nào ? (diễn biến, kết quả)

                Sắp xếp sao cho thể hiện được tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt.

 

Hs: đọc ghi nhớ 1 sgk/ 38. Gv: chốt kt.

 

GV: SV trong văn TS cần được kể rõ ràng. Sự thú vị, sức hấp dẫn vẻ đẹp của truyện nằm ở các chi tiết thể hiện 6 yếu tố đó. Sự việc trong truyện phải có ý nghĩa, người kể nêu sự việc nhằm thể hiện thái độ yêu ghét của mình.

 

HĐ 2: Tìm hiểu nhân vật trong văn tự sự:

GV tổ chức thảo luận nhóm lớn: Câu hỏi thảo luận:

1.            Cho biết ai là nv chính, nv phụ trong truyện ST, TT.

2.            Vai trò của từng nhân vật trong truyện?

HS thảo luận nhóm lớn, đại diện báo cáo, các nhóm bổ sung, nhận xét.

GV chốt, nx

 

? Từ đây, em hãy cho biết vai trò của từng nvật trong văn tự sự ?

Gv: chốt kt, chuyển ý: vậy nvật trong văn tự sự đc thể hiện qua ~ dấu hiệu nào…

? Nhờ đâu em biết được về các nhân vật ?

? Chỉ rõ các yếu tố đó trong vb ST,TT ?

–              Tên gọi: ST, TT

–              Lai lịch: ST: vùng núi Tản Viên, thần núi TT: vùng biển, thần nước

–              Tính tình: ST: điềm tĩnh

TT: nóng nãy

–                              Tài năng: ST: vẫy tay về phía đông….

TT: hô mưa gọi gió….

? Qua việc tìm hiểu bài, cho biết những đặc điểm cơ bản của nvật trong văn tự sự ? Hs: đọc ghi nhớ 2 sgk/ 38.

3.            Hoạt động luyện tập:

 

*             Ghi nhớ 1 sgk/ 38

 

2.            Nhân vật trong văn tự sự:

a.            Vai trò:

*             Ví dụ: Truyện ST, TT

+ NV chính: ST, TT (là 2 nv thực hiện các sự việc, được nói tới nhiều nhất, tham gia vào hầu hết các sự việc, chủ yếu và trực tiếp thể hiện tư tưởng văn bản)

+ NV phụ: vua Hùng thứ 18, Mị Nương (tạo ra cơ hội cho ST, TT hành động)

 

*             Nhận xét:

–              Nvật chính: là người vừa thực hiện các sviệc, vừa là người được nói tới, biểu dương hay lên án có vtrò quan trọng, thể hiện tư tưởng, chủ đề của tp.

–              Nv phụ: cần thiết, giúp nv chính h` động b, Thể hiện nhân vật trong văn tự sự:

Nvật trong văn tự sự được thể hiện qua các mặt:

–              Được gọi tên, đặt tên.

–              Được giới thiệu lai lịch, tính tình, tài năng.

–              Được kể các việc làm, hành động.

–              Được miêu tả chân dung.

 

c. Ghi nhớ: sgk/38

 

–              Nêu đặc điểm trình bày, sắp xếp sự việc trong văn bản tự sự?

–              Các kiểu nhân vật và đặc điểm nhân vật trong văn tự sự?

–              HS vẽ sơ đồ tư duy về sự việc và nhân vật trong văn tự sự.

4.            Hoạt động vận dụng.

-Đọc lại truyện ”Sơn Tinh Thuỷ Tinh”, tìm hiểu đặc điểm nhân vật và sự việc trong truyện.

5.            Hoạt động tim tòi ,mở rộng.

–              Tìm hiểu thêm về vai trò của nhân vật chính – phụ trong truyện.

–              Chuẩn bị: làm bài tập phần luyện tập.

Tiết 12

SỰ VIỆC VÀ NHÂN VẬT TRONG VĂN TỰ SỰ

I.             MỤC TIÊU: Qua bài học, HS có được:

1.            Kiến thức:

 

–              HS hiểu được thế nào là sự việc, nhân vật trong văn tự sự.

–              HS nắm được đặc điểm và cách thể hiện sự việc và nhân vật trong tác phẩm tự sự. Hai loại nhân vật chủ yếu : nhân vật chính và nhân vật phụ.

–              HS hiểu được quan hệ giữa sự vật và nhân vật.

2.            Kĩ năng:

–              Kĩ năng nhận diện, phân loại nhân vật

–              Tìm hiểu xâu chuỗi các sự việc, chi tiết trong truyện.

3.            Thái độ:

–              Yêu thích các văn bản tự sự

4.1          : Năng lực.

–              Năng lực: tự học, giải quyết vấn đề, sáng tạo, giao tiếp, hợp tác,

–              Năng lực chuyên biệt: sd ngôn ngữ, thẩm mĩ.

4.2          : – Phẩm chất: Tự lập, tự tin, tự chủ.

II.            CHUẨN BỊ:

1.            Giáo viên: giáo án, bảng phụ, phiếu học tập

2.            Học sinh: học bài cũ, chuẩn bị bài mới theo hướng dẫn

III.           TIẾN TRÌNH TIẾT HỌC:

1.            Ổn định tổ chức:

*             Kiểm tra sĩ số:

*             Kiểm tra bài cũ:

? Thế nào là tự sự ?

? Dựa trên cơ sở nào để khẳng định truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên” là 1 văn bản tự sự

?

2.            Tổ chức các hoạt động dạy học.

2.1.         Hoạt động khởi động.

– GV T/C cho HS chơi trò chơi “Truyền hộp quà”:

? Kể tên nhân vật trong các câu chuyện em đã học và những việc làm của nhân vật đó?

– GV NX và tổng trò chơi.

GV dẫn vào bài: trong tác phẩm tự sự bao giờ cũng có việc, có người. Vai trò, tính chất, đặc điểm của nhân vật và sự việc trong tác phẩm tự sự như thế nào ? Làm thế nào để xây dựng nó cho hay, cho sống động trong bài viết của mình ?

2.2.         Các hoạt động hình thành kiến thức:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS          NỘI DUNG CẦN ĐẠT

HĐ 1: Tìm hiểu đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.

–              PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm

–              KT: đặt câu hỏi, chia nhóm.

–              NL: giao tiếp, ngôn ngữ, trình bày.

–              PC: tự chủ, tự tin. GV treo bảng phụ        I. Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự.

 

– HS đọc 7 sự việc.

* HS thảo luận cặp đôi: 3 phút.

? Xem xét 7 sự việc trong truyền thuyết "Sơn Tinh, Thuỷ Tinh" em hãy chỉ ra: Sự việc khởi đầu? Sự việc phát triển? Sự việc cao trào? Sự việc kết thúc?

? Chỉ ra mối quan hệ giữa các sự việc đó ?

–              ĐD HS TB – HS khác NX, b/s.

–              GV NX, chốt KT.

? Trong văn bản TS gồm những loại sự việc nào? Chúng có mqh với nhau ra sao? TL: Sự việc khởi đầu -> Sự việc phát triển

-> cao trào -> kết thúc. Chúng có mqh nhân quả

? Nếu kể một câu chuyện mà chỉ có 7 sự việc trên thì truyện sẽ ntn?

–              trừu tượng, khô khan.

? Truyện hay phải có sự việc cụ thể, chi tiết. Vậy để SV được chi tiết, theo em phải làm rõ những yếu tố nào?

 

? Tìm những yếu tố đó trong truyện “ST, TT”?

? Việc sắp xếp các sự việc trong truyện ST,TT như vậy đã làm nổi bật lên ý nghĩa gì cho câu chuyện?

HS: giải thích hiện tượng lũ lụt hàng năm + thái độ yêu ghét của nhân dân + mong ước chinh phục thiên nhiên + sức mạnh chế  ngự thiên tai của nd.

? Từ đây, em cho biết việc sắp xếp sviệc, chi tiết trong văn TS cần phải ntn ?

Hs: đọc ghi nhớ 1 sgk/ 38. Gv: chốt kt.

 

HĐ 2: TH nhân vật trong văn tự sự:          

 

1.            Sự việc trong văn tự sự

a. Ví dụ : SGK/T37

–              Sự việc khởi đầu (1)

–              Sự việc phát triển (2, 3, 4)

–              Sự việc cao trào (5. 6)

–              Sự việc kết thúc (7)

             Mối quan hệ nhân quả

 

–              Sự việc trong văn tự sự được trình bày cụ thể về :

–              Ai làm ? (nhân vật)

–              Xảy ra ở đâu ? (không gian, địa điểm)

–              Xảy ra lúc nào ? (thời gian)

–              Vì sao lại xảy ra ? (nguyên nhân)

–              Xảy ra như thế nào? (diễn biến, kết quả)

 

–              Sắp xếp sao cho thể hiện được tư tưởng mà người kể muốn biểu đạt.

* Ghi nhớ 1 sgk/ 38

2. Nhân vật trong văn tự sự:

 

 

–              PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm, nêu và giải quyết vấn đề

–              KT: đặt câu hỏi, chia nhóm.

–              NL: giao tiếp, ngôn ngữ, trình bày.

–              PC: tự chủ, tự tin.

* TL nhóm lớn: 6 nhóm (5 phút):

? Cho biết ai là nv chính, nv phụ trong truyện ST, TT.

? Vai trò của từng nhân vật trong truyện?

– HS thảo luận nhóm lớn, đại diện báo cáo, các nhóm bổ sung, nhận xét – GV chốt, nx

? Từ đây, em hãy cho biết vai trò của từng nvật trong văn tự sự ?

Gv: chốt kt, chuyển ý: vậy nvật trong văn tự sự đc thể hiện qua ~ dấu hiệu nào…

? Nhờ đâu em biết được về các nhân vật ?

? Chỉ rõ các yếu tố đó trong vb ST,TT ?

–              Tên gọi: ST, TT

–              Lai lịch: ST: vùng núi Tản Viên, thần núi TT: vùng biển, thần nước

–              Tính tình: ST: điềm tĩnh

TT: nóng nãy

–              Tài năng: ST: vẫy tay về phía đông….

TT: hô mưa gọi gió….

? Qua việc tìm hiểu bài, cho biết những

đặc điểm cơ bản của nvật trong văn tự sự ? Hs: đọc ghi nhớ 2 sgk/ 38.     

 

 

 

a. Vai trò:

*             Ví dụ: Truyện ST, TT

+ NV chính: ST, TT (là 2 nv thực hiện các sự việc, được nói tới nhiều nhất, tham gia vào hầu hết các sự việc, chủ yếu và trực tiếp thể hiện tư tưởng văn bản)

+ NV phụ: vua Hùng thứ 18, Mị Nương (tạo ra cơ hội cho ST, TT hành động)

*             Nhận xét:

–              Nvật chính: là người vừa thực hiện các sviệc, vừa là người được nói tới, biểu dương hay lên án  có vtrò quan trọng, thể hiện tư tưởng, chủ đề của tp.

–              Nv phụ: cần thiết, giúp nv chính h` động b, Thể hiện nhân vật trong văn tự sự:

Nvật trong văn tự sự được thể hiện qua các mặt:

–              Được gọi tên, đặt tên.

–              Được giới thiệu lai lịch, tính tình, tài năng.

–              Được kể các việc làm, hành động.

–              Được miêu tả chân dung.

 

c. Ghi nhớ: sgk/38

2.3.         Hoạt động luyện tập:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS          NỘI DUNG CẦN ĐẠT

–              PP: Vấn đáp, hoạt động nhóm

–              KT: đặt câu hỏi, chia nhóm.

–              NL: giao tiếp, ngôn ngữ, trình bày.

–              PC: tự chủ, tự tin.

? Kể các sự việc mà các nv trong               

* Bài tập 1.

– Vua Hùng: kén rể, gọi lạc hầu vào bàn

 

truyện:”ST,TT” đã làm?

 

? Nhận xét ý nghĩa, vai trò của các nv?

? Tóm tắt truyện Sơn Tinh, Thủy Tinh?

 

* Thảo luận cặp đôi: 3 phút.

? Tại sao truyện lại có tên là ”ST, TT”? Có thể đổi bằng tên nào?

–              ĐD HS trình bày – HS khác NX, B/S.

–              GV NX, chốt KT.

–              Gọi hs đọc bài 2.

? Kể một lần em không vâng lời ?

–              GV hướng dẫn HS lập dàn ý.

–              Dựa vào dàn ý kể.

–              Gọi hs trình bày – hs khác nhận xét, bổ sung.

–              GV nhận xét, cho điểm.                bạc, ra lời phán

–              Mị Nương: theo chồng về núi

–              Sơn Tinh: Kiếm lễ vật, rước Mị Nương, xây thành đắp luỹ chống Thuỷ Tinh.

–              Thuỷ Tinh: Đến sau- dâng nước đánh Sơn Tinh, cuối cùng thua, rút quân về.

a.            ST,TT -> nv chính t/ tư tưởng chủ đề của truyện

MN,vua Hùng -> nv phụ giúp ST, TT hoạt động.

b.            Tóm tắt.

Vua Hùng Vương thứ 18, ở vùng núi Tản Viên có chàng ST có nhiều tài lạ…ở miền nước thẳm có chàng TT tài năng ko kém. Nghe tin VH kén rể,, hai chàng đến cầu hôn. ST đem lễ vật đến trước lấy được MN. TT tức giận đuổi theo hòng cướp lại MN. Hai bên đánh nhau dữ dội. ST thắng bảo vệ được hạnh phúc của mình, TT thua cuộc, mãi mãi ôm mối hận thù. Hàng năm TT đem quân đánh ST nhưng đều thua gây ra lũ lụt ở lưu vực sông Hồng.

c.             Tên truyện lấy tên nv chính -> thể hiện chủ đề tư tưởng của vb.

– Tên thứ 3. Còn các tên khác dài dòng mà không rõ chủ đề.

 

* Bài 2.

–              Em nói dối mẹ, bỏ nhà đi chơi.

–              Mẹ buồn vô cùng, mẹ nhẹ nhàng khuyên bảo.

–              Em nhận ra là mình đã làm sai…

–              Em hứa sẽ vâng lời mẹ…

2.4.         Hoạt động vận dụng.

? Đọc lại truyện ”Sơn Tinh Thuỷ Tinh”, tìm hiểu đặc điểm nhân vật và sự việc trong truyện.

? Hãy vẽ sơ đồ tư duy về nhân vật và sự việc trong văn tự sự.

2.            5. Hoạt động tim tòi , mở rộng.

–              Tìm hiểu thêm về vai trò của nhân vật chính – phụ trong văn tự sự.

*             Về nhà: – Học thuộc ghi nhớ. Viết thành bài văn hoàn chỉnh cho bài tập 2.

 

*             Chuẩn bị văn bản: Sự tích Hồ Gươm.

–              Đọc, tóm tắt văn bản ”Sự tích Hồ Gươm”

–              Trả lời các câu hỏi phần Đọc – Hiểu văn bản.

+ Tìm tư liệu liên quan đến bài học ( Khởi nghĩa Lam Sơn)…

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Leave a Comment